7Kształcenie klasztorne

Nie ma stuprocentowej pewności, kiedy powstała szkoła przyklasztorna, ale na podstawie zachowanych źródeł można sądzić, że najwcześniej mógł to być rok 1306, kiedy zakończono budowę klasztoru, ponieważ kształcenie było nieodłącznym elementem zakonu.

Do tej szkoły klasztornej chodził Arnoszt z Pardubic, syn burgrabiego kłodzkiego i pierwszy arcybiskup praski. Nauczano w łacinie. Uczniowie zapisywali dyktowany materiał do nauczenia, a następnie w formie recytacji uczyli się go na pamięć.

W 1624 r. szkołę klasztorną rozbudowano do czteroklasowego gimnazjum. Wśród jednych z pierwszych uczniów gimnazjum możemy znaleźć Bohuslava Balbína, księdza jezuickiego i czeskiego pisarza, który uczył się w Broumovie w  1631 r., następnie Matouša Ferdinanda Sobka z Bilenberku – pierwszego kralovehradeckiego biskupa, później arcybiskupa praskiego. Częścią kształcenia w gimnazjum były też przedstawienia teatralne i występy muzyczne. Uczniowie mieli możliwość nauki gry na instrumentach, głównie na skrzypcach i na flecie. Aktorów wybierano spośród wszystkich uczniów, a podział ról i reżyseria przypadała w udziale profesorom retoryki. Początkowo spektakle odbywały się w formie otwartej w rynku miasta, później wykorzystywano do tego salę teatralną.

Opat Otmar Daniel Zinke podjął próbę przeobrażenia gimnazjum w liceum (ośmioklasową szkołę w kierunku filozofii i teologii), jednak nie udało się to ze względu na zbyt małą ilość uczniów. Pomimo tego w 1711 r. na terenie klasztoru wybudował nowy budynek gimnazjum. Wśród przedmiotów była religia, łacina, greka, geografia, historia, matematyka i przyroda. Sprawdzanie wiedzy odbywało się w systemie miesięcznym, a zaliczenia prowadzono semestralnie. Uczniowie mieli też wakacje, które trwały od 15 września do 1 listopada. Do znanych uczniów należał też Alois Jirásek, znany poeta czeski (uczył się tu w latach 1863-1867), czy JUDr. Alois Rašín, czeski polityk, ekonomista i minister finansów.

W czasie drugiej wojny światowej gimnazjum funkcjonowało jako Państwowa Szkoła Wyższa, a w 1945 r. utworzono czechosłowackie państwowe gimnazjum realne, które umieszczono w nowych pomieszczeniach. Obecnie budynek gimnazjum służy na potrzeby Centrum Rozwoju Regionalnego Ziemi Broumovskiej i znajduje się tu sala wielofunkcyjna Kreślarni, kawiarnia, punkt obsługi turystycznej i biura, wykorzystywane przez lokalne organizacje.

Wspomnienie Jaroslava Priknera (uczeń gimnazjum w latach 1935-1939):

„Drewniany stopień, czarna klasyczna tablica, a nad nią krzyż, z boku katedra,... pamiętające jeszcze lata młodości Aloisa Jiráska, który jako jedenastoletni chłopiec trafił do tego budynku, aby zdobywać wiedzę potrzebną do jego płodnej pisarskiej drogi życiowej. Tradycją było to, że na jego miejscu zawsze siedział uczeń narodowości czeskiej. Ponieważ było nas dwóch w klasie, jeszcze Josef Matoulek, każdy z nas siedział na jego miejscu pół roku.“ (Fragment artykułu z czasopisma Broumovský zpravodaj z 1990 r.).

Ciekawostka – regulamin dyscypliny z II poł. XVII w.

§ 11 i 12 odnoszą się do zachowania uczniów względem grona pedagogicznego i do zasad zachowania się uczniów podczas odwiedzin

§ 13 zabrania się kontaktu z ludźmi niemoralnymi

§ 14 zabrania się rzucania kamieniami i śnieżynkami, krzyku, gry w karty i kości oraz jazdy na sankach i kąpieli publicznych

§ 17 mówi, że nie wolno publicznie mówić o tym, co dzieje się w szkole

§ 18 zabrania chodzenia do gospód i na zabawy taneczne

§ 19 zabrania się niszczenia ławek, stołów, pieców i drzwi

§ 20 nakazuje, że studenci w szkole mają obowiązek mówienia po łacinie

§ 22 zawiera zakaz palenia i zażywania tabaki

§ 24 zachęca uczniów, aby w wolnym czasie powtarzali materiał szkolny


Klasztor w Broumovie

Na terenie klasztoru można znaleźć wiele perełek artystycznych i historycznych oraz skorzystać z oferty czasu wolnego: