7Ogrody klasztorne

W średniowieczny klasztorze brumovksim (wierdzy klasztornej przebydowanej w połowie XIV z wcześniejszego zamku) jako ogrody wykorzystywano małą powierzchnię przed kościołem klasztornym, w zasadzie rów zamkowy oddzielonu od miasta murem obronnym z punktami strzelniczymi.

Duże ogrody klasztorne za wykopem wzdłuż rowu z północnej strany klasztoru założono za opata Tomáša Sartoriusa, zapewne w 1676 r., na gruncie, które miasto na podstawie tzw. Transakcji musiało w 1618 r. przekazać klasztorowi jako zadośćuczynienie za rebelię. Prawdopodobnie nowe, duże powiązano też z zakończeniem pierwszej barokowej przebudowy klasztoru po pożarze w 1664 r. Ogrody od samego początku zajmowały obecną powierzchnię, ale nie zachowały się żadne informacje dotyczące ich pierwotnego wyglądu. Jeszcze w XVII w. południowo-wchodnią część ze zboczem uregulowano, tworząc tarasy ograniczone ścianami.

Ogrody w XVIII w., w związku z przebudową klasztoru w stylu szczytowego baroku, dopasowano do monumentalnej bryły architektonicznej klasztoru. Bez wątpienia autorem podstawowych założeń wykonawczych był architekt przebudowy klasztoru: K. I. Dientzenhofer. W ten sposób ogrody w połowie XVIII w. uzyskały kształt francuskich ogrodów barokowych z przestrzeniami przycinanej zieleni, początkowo bez zabudowań i rzeźb, a w częściach brzeżnych z praktycznym ogrodem ziołowym i sadem. Środkowe obniżenie było geometrycznie podzielone dywanami ornamentowymi z kombinacjami broderii i powierzchni trawiastych. W tylne j części dominujące były aleje pergoli, krzewów i drzew przycinanych w formie murów i na kształ altan. Sklepienie z przyciętych grabów z prześwitem na kształt pylonu wykonane w północno-wschodnim narożu na cześć opata Jakuba Chmela było najbardziej wyrazistym elementem tylnej części i istniało jeszcze na początku XX w. Podobne sklepienie roślinne bylo też w ogrodach klasztornych w Brzewnowie.

Od końca XIX w. i w pierwszej połowie XX w. ogrody stopniowo traciły swoje znaczenie kulturowe. Z postępującym upadkiem wartości estetycznych odchodziło się od finansowo kosztownego utrzymania powierzchni ornamentowych i przycinanych alei drzew i krzewów. Pod koniec XIX w. z początkowych formowanych drzew zostały tylko ostatnie fragmenty w górnej części ogrodów. Od lat 50-tych XX w. ogrody były wykorzystywane na potrzeby domu miłosierdzia dla sióstr zakonnych. Zakonnice uprawiały tu warzywa i kwiaty na potrzeby własne. Niektóre obiekty gospodarcze wykorzystywano do hodowli królików, kur i trzody chlewnej. Większe powierzchnie były zagospodarowywane jako jako grunt rolniczy i uprawiano na nich zboże i ziemniaki.

W czasach funkcjonowania konwentu benedyktyńskiego i w okresie domu miłosierdzia dla zakonnic ogrody nei były dostępne dla mieszkańców. W latach 80-tych, kiedy ogrody zostały przejęte przez miasto, odnowiono część zniszczonych tarasów i schodów, a Muzeum Ziemi Broumovskiej planowało udostępnienie ogrodów w ramach zwiedzania klasztoru, ale ogrody udało się otworzyć dopiero w ostatnich czasie, a następnie wykonano regulację terenu oraz wycięto dużą część zbędnych drzew i krzaków.

W 2014 r. ogrody przeszły szeroko zakrojoną rewitalizację. Wyremontowano wszystkie obiekty, włącznie z odnowieniem i ponownym uruchomieniem historycznej kręgielni.


Klasztor w Broumovie

Na terenie klasztoru można znaleźć wiele perełek artystycznych i historycznych oraz skorzystać z oferty czasu wolnego: